قسم هفتم : / در ملحقات 1 - اجزاء علوم 2 - طريق كشف مجهول 3 - رؤس هشتگانه اجزاء علوم : هر يك از علوم مدون ( البته بحث ما اكنون در علوم عقلى است ) سه جزء دارند : 1 - موضوعات - و آن عبارت از چيزى است كه در علم از عوارض ذاتى آن بحث مىشود . شرح معنى عرض ذاتى قبلا گفته شد . 2 - مسائل - و آن عبارت از قضايايى است كه در علم از آنها بحث مىشود مسائل داراى موضوع و محمولند . موضوع آنها يا همان موضوع علم است و يا جزء يا نوع يا عرض ذاتى آن مثالهاى آنها به ترتيب عبارت است از 1 - وجود اصيل است ( در فلسفه ) . 2 - كلمه اسم است و فعل و حرف " در نحو " . 3 - قياس داراى 4 شكل است . 4 - موصل به مجهول ( موصليت عرض معقول ثانى است ) يا موصل قريب است مانند : معرف و يا بعيد مانند بحث كليات . و محمولات مسائل عبارتند از عوارض ذاتى موضوع علم و موضوع مسئله « 1 » 3 - گاهى محتاج مىشويم باينكه يكى از دو طرف مسئله را بخاطر روشن نبودن مفهومش توضيح داده و بيان كنيم . آنچه را كه مايه روشن شدن يكى از دو طرف مسئله مىشود مبادى تصورى مىنامند همچنانكه گاهى نيز به

--> ( 1 ) - اينكه بايد ذاتى موضوع مسئله باشد از آنجهت است كه مسائل علوم عقلى ، برهانيند و شرح اين معنى در بحث موضوع علم گذشت . و اما اينكه ذاتى موضوع علم است . از آنجهت است كه موضوعات مسائل ، در اين‌گونه علوم به موضوع علم برمىگردد هرچند با واسطه دليل برهانى .